{"id":6913,"date":"2023-03-15T20:08:58","date_gmt":"2023-03-15T19:08:58","guid":{"rendered":"https:\/\/pkbwl.gov.pl\/?p=6913"},"modified":"2023-09-15T10:53:12","modified_gmt":"2023-09-15T09:53:12","slug":"raport-pkbwl-wypadek-wiatrakowiec-tercel-sp-xero-9-05-2021","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/aktualnosci\/raport-pkbwl-wypadek-wiatrakowiec-tercel-sp-xero-9-05-2021\/","title":{"rendered":"Raport ko\u0144cowy PKBWL &#8211; wypadek, wiatrakowiec TERCEL (SP-XERO), Toru\u0144, 9\/05\/2021"},"content":{"rendered":"<style>\/*! elementor - v3.11.2 - 22-02-2023 *\/<br \/>\n.elementor-widget-image{text-align:center}.elementor-widget-image a{display:inline-block}.elementor-widget-image a img[src$=\".svg\"]{width:48px}.elementor-widget-image img{vertical-align:middle;display:inline-block}<\/style>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1971\" height=\"1115\" src=\"https:\/\/pkbwl.gov.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/witrakowiec_border.jpg\" alt=\"\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/pkbwl.gov.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/witrakowiec_border.jpg 1971w, https:\/\/pkbwl.gov.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/witrakowiec_border-300x170.jpg 300w, https:\/\/pkbwl.gov.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/witrakowiec_border-1024x579.jpg 1024w, https:\/\/pkbwl.gov.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/witrakowiec_border-768x434.jpg 768w, https:\/\/pkbwl.gov.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/witrakowiec_border-1536x869.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1971px) 100vw, 1971px\">\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>Dnia 9 maja 2021 r. pilot i zarazem w\u0142a\u015bciciel wiatrakowca TERCEL przyby\u0142 na lotnisko Aeroklubu Pomorskiego w Toruniu (EPTO) celem wykonania lotu rekreacyjnego. Pilot wyhangarowa\u0142 wiatrakowiec, a nast\u0119pnie wykona\u0142 przegl\u0105d przedlotowy zgodnie z Instrukcj\u0105 U\u017cytkowania w Locie Wiatrakowca TERCEL. W trakcie wykonywanego przegl\u0105du pilot nie zauwa\u017cy\u0142 \u017cadnych nieprawid\u0142owo\u015bci dotycz\u0105cych stanu technicznego wiatrakowca.<\/p>\n<p>Oko\u0142o godziny 11:53 pilot wystartowa\u0142, a nast\u0119pnie wykona\u0142 lot w strefie ATZ EPTO na wysoko\u015bci oko\u0142o 2400 ft. W trakcie powrotu na lotnisko startu, kiedy wiatrakowiec znajdowa\u0142 si\u0119 nad g\u0119stym, wysokim lasem, pojawi\u0142y si\u0119 niepokoj\u0105ce drgania konstrukcji. Poniewa\u017c w ocenie pilota drgania stopniowo narasta\u0142y, zmniejszy\u0142 on obroty silnika do minimalnej warto\u015bci aby odci\u0105\u017cy\u0107 konstrukcj\u0119 wiatrakowca. Jednocze\u015bnie rozpocz\u0105\u0142 zni\u017canie do wysoko\u015bci 1400 ft, oraz obra\u0142 kurs lotu gwarantuj\u0105cy dolot do lotniska najkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105. Pilot poinformowa\u0142 lotnisko drog\u0105 radiow\u0105 o sytuacji niebezpiecznej oraz poprosi\u0142 o pierwsze\u0144stwo l\u0105dowania z dowolnym kursem, po czym natychmiast otrzyma\u0142 zgod\u0119 na l\u0105dowanie oraz informacj\u0119 o aktualnym kierunku wiatru. Po osi\u0105gni\u0119ciu wysoko\u015bci1400 ft pilot zwi\u0119kszy\u0142 obroty silnika do warto\u015bci gwarantuj\u0105cej lot poziomy. Po kolejnych oko\u0142o 30 sekundach lotu nast\u0105pi\u0142 gwa\u0142towny wstrz\u0105s oraz bardzo silny wzrost wibracji ca\u0142ego wiatrakowca. Pilot natychmiastowo wy\u0142\u0105czy\u0142 silnik, na skutek czego wibracje usta\u0142y. Nast\u0119pnie pilot wy\u0142\u0105czy\u0142 g\u0142\u00f3wny wy\u0142\u0105cznik zasilania instalacji elektrycznej, zamkn\u0105\u0142 g\u0142\u00f3wny zaw\u00f3r paliwa oraz poinformowa\u0142 lotnisko o l\u0105dowaniu awaryjnym w lesie.<\/p>\n<p>Wiatrakowiec z wy\u0142\u0105czonym silnikiem gwa\u0142townie wytraci\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107, wi\u0119c pilot wprowadzi\u0142 maszyn\u0119 w nurkowanie celem zabezpieczenia pr\u0119dko\u015bci i wybra\u0142 na miejsce l\u0105dowania awaryjnego pobocze linii kolejowej przecinaj\u0105cej las. W ocenie pilota by\u0142o to jedyne w tej okolicy miejsce umo\u017cliwiaj\u0105ce wykonanie l\u0105dowania awaryjnego. Pomimo ograniczonej manewrowo\u015bci nurkuj\u0105cego wiatrakowca, pilotowi uda\u0142o si\u0119 przelecie\u0107 ponad czubkami drzew. Przed przyziemieniem ko\u0144c\u00f3wki \u0142opat wirnika no\u015bnego wesz\u0142y w kolizj\u0119 z pniami drzew oraz lini\u0105 energetyczn\u0105 \u015bredniego napi\u0119cia, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 w obr\u0119bie miejsca l\u0105dowania. Po kontakcie z przeszkodami wiatrakowiec przyziemi\u0142 na ko\u0142a podwozia g\u0142\u00f3wnego po p\u00f3\u0142nocno-zachodniej stronie torowiska. Podczas przyziemienia lewe ko\u0142o podwozia g\u0142\u00f3wnego trafi\u0142o w granitowy s\u0142upek geodezyjny, co spowodowa\u0142o wyrwanie podwozia oraz obr\u00f3t kad\u0142uba w lewo, a nast\u0119pnie przewr\u00f3cenie wiatrakowca na lew\u0105 burt\u0119. Obracaj\u0105cy si\u0119 wci\u0105\u017c wirnik, po przewr\u00f3ceniu wiatrakowca uderzy\u0142 w ziemi\u0119, na skutek czego destrukcji uleg\u0142y jego \u0142opaty, maszt, a tak\u017ce usterzenie tylne.<\/p>\n<p>Po zdarzeniu pilot samodzielnie opu\u015bci\u0142 wrak wiatrakowca przez prawe drzwi, bez obra\u017ce\u0144, a nast\u0119pnie poinformowa\u0142 przez telefon o zdarzeniu Aeroklub Pomorski, s\u0142u\u017cby ratunkowe, oraz Pa\u0144stwow\u0105 Komisj\u0119 Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych. Przyby\u0142e na miejsce Pogotowie Ratunkowe zbada\u0142o pilota, a Stra\u017c Po\u017carna ugasi\u0142a po\u017car \u015bci\u00f3\u0142ki le\u015bnej, zainicjowany zerwan\u0105 lini\u0105 energetyczn\u0105.<\/p>\n<p><b>Bezpo\u015brednia przyczyna zdarzenia: oderwanie si\u0119 w locie jednej z trzech \u0142opat \u015bmig\u0142a pchaj\u0105cego Ka\u0161par Ka-2\/3-LT zastosowanego w wiatrakowcu.<\/b><\/p>\n<p>Pierwotne przyczyny zdarzenia:<br><\/p>\n<h6>\u2013 niew\u0142a\u015bciwy materia\u0142, z kt\u00f3rego wykonano \u015bmig\u0142o &#8211; materia\u0142 wra\u017cliwy na kruche p\u0119kanie i efekt dzia\u0142ania karbu;<br><\/h6>\n<p><\/p>\n<p>\u2013&nbsp;nieodpowiedni projekt cz\u0119\u015bci mocuj\u0105cej \u0142opaty \u015bmig\u0142a &#8211; ostro wci\u0119ty gwint mocuj\u0105cy oraz podebranie pod \u015brub\u0119 kontruj\u0105c\u0105 po\u0142\u0105czenia \u0142opata-nakr\u0119tka.&nbsp;<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n<p><!-- \/wp:post-content --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><b>Komisja okre\u015bli\u0142a nast\u0119puj\u0105ce zalecenie dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa:<\/b><\/p>\n<p><b><u>2021-1048-1<\/u><\/b><\/p>\n<p><b>Badanie zaistnia\u0142ego zdarzenia wykaza\u0142o, \u017ce materia\u0142 i rozwi\u0105zania konstrukcyjne zastosowane w \u015bmigle Ka\u0161par Ka-2\/3-LT nie zapewni\u0142y jego odpowiedniej wytrzyma\u0142o\u015bci i by\u0142y przyczyn\u0105 wypadku.<\/b><\/p>\n<p><b>W zwi\u0105zku z powy\u017cszym PKBWL zaleca aby:&nbsp;<\/b><b style=\"color: var( --e-global-color-text ); font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif; font-size: 1rem;\">Producent \u015bmig\u0142a Ka\u0161par Ka-2\/3-LT rozwa\u017cy\u0142 zasadno\u015b\u0107 wprowadzenia zmiany materia\u0142u i rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych prowadz\u0105cych do zwi\u0119kszenia do niezb\u0119dnego poziomu wytrzyma\u0142o\u015bci \u0142opat \u015bmig\u0142a Ka\u0161par Ka-2\/3-LT.<\/b><\/p>\n<p><b style=\"color: var( --e-global-color-text ); font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif; font-size: 1rem;\"><\/b>Raport ko\u0144cowy o nr 2021\/1048 z badania przedmiotowego wypadku znajduje si\u0119 w nast\u0119puj\u0105cym&nbsp;<a href=\"https:\/\/pkbwl.gov.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/2021_1048_RK.pdf\">linku<\/a>.<b style=\"color: var( --e-global-color-text ); font-family: var( --e-global-typography-text-font-family ), Sans-serif; font-size: 1rem;\"><br><\/b><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dnia 9 maja 2021 r. pilot i zarazem w\u0142a\u015bciciel wiatrakowca TERCEL przyby\u0142 na lotnisko Aeroklubu Pomorskiego w Toruniu (EPTO) celem wykonania lotu rekreacyjnego. Pilot wyhangarowa\u0142 wiatrakowiec, a nast\u0119pnie wykona\u0142 przegl\u0105d przedlotowy zgodnie z Instrukcj\u0105 U\u017cytkowania w Locie Wiatrakowca TERCEL. W trakcie wykonywanego przegl\u0105du pilot nie zauwa\u017cy\u0142 \u017cadnych nieprawid\u0142owo\u015bci dotycz\u0105cych stanu technicznego wiatrakowca. Oko\u0142o godziny 11:53 pilot wystartowa\u0142, a nast\u0119pnie wykona\u0142 lot w strefie ATZ EPTO na wysoko\u015bci oko\u0142o 2400 ft. W trakcie powrotu na lotnisko startu, kiedy wiatrakowiec znajdowa\u0142 si\u0119 nad g\u0119stym, wysokim lasem, pojawi\u0142y si\u0119 niepokoj\u0105ce drgania konstrukcji. Poniewa\u017c w ocenie pilota drgania stopniowo narasta\u0142y, zmniejszy\u0142 on obroty silnika do minimalnej warto\u015bci aby odci\u0105\u017cy\u0107 konstrukcj\u0119 wiatrakowca. Jednocze\u015bnie rozpocz\u0105\u0142 zni\u017canie do wysoko\u015bci 1400 ft, oraz obra\u0142 kurs lotu gwarantuj\u0105cy dolot do lotniska najkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105. Pilot poinformowa\u0142 lotnisko drog\u0105 radiow\u0105 o sytuacji niebezpiecznej oraz poprosi\u0142 o pierwsze\u0144stwo l\u0105dowania z dowolnym kursem, po czym natychmiast otrzyma\u0142 zgod\u0119 na l\u0105dowanie oraz informacj\u0119 o aktualnym kierunku wiatru. Po osi\u0105gni\u0119ciu wysoko\u015bci1400 ft pilot zwi\u0119kszy\u0142 obroty silnika do warto\u015bci gwarantuj\u0105cej lot poziomy. Po kolejnych oko\u0142o 30 sekundach lotu nast\u0105pi\u0142 gwa\u0142towny wstrz\u0105s oraz bardzo silny wzrost wibracji ca\u0142ego wiatrakowca. Pilot natychmiastowo wy\u0142\u0105czy\u0142 silnik, na skutek czego wibracje usta\u0142y. Nast\u0119pnie pilot wy\u0142\u0105czy\u0142 g\u0142\u00f3wny wy\u0142\u0105cznik zasilania instalacji elektrycznej, zamkn\u0105\u0142 g\u0142\u00f3wny zaw\u00f3r paliwa oraz poinformowa\u0142 lotnisko o l\u0105dowaniu awaryjnym w lesie. Wiatrakowiec z wy\u0142\u0105czonym silnikiem gwa\u0142townie wytraci\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107, wi\u0119c pilot wprowadzi\u0142 maszyn\u0119 w nurkowanie celem zabezpieczenia pr\u0119dko\u015bci i wybra\u0142 na miejsce l\u0105dowania awaryjnego pobocze linii kolejowej przecinaj\u0105cej las. W ocenie pilota by\u0142o to jedyne w tej okolicy miejsce umo\u017cliwiaj\u0105ce wykonanie l\u0105dowania awaryjnego. Pomimo ograniczonej manewrowo\u015bci nurkuj\u0105cego wiatrakowca, pilotowi uda\u0142o si\u0119 przelecie\u0107 ponad czubkami drzew. Przed przyziemieniem ko\u0144c\u00f3wki \u0142opat wirnika no\u015bnego wesz\u0142y w kolizj\u0119 z pniami drzew oraz lini\u0105 energetyczn\u0105 \u015bredniego napi\u0119cia, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 w obr\u0119bie miejsca l\u0105dowania. Po kontakcie z przeszkodami wiatrakowiec przyziemi\u0142 na ko\u0142a podwozia g\u0142\u00f3wnego po p\u00f3\u0142nocno-zachodniej stronie torowiska. Podczas przyziemienia lewe ko\u0142o podwozia g\u0142\u00f3wnego trafi\u0142o w granitowy s\u0142upek geodezyjny, co spowodowa\u0142o wyrwanie podwozia oraz obr\u00f3t kad\u0142uba w lewo, a nast\u0119pnie przewr\u00f3cenie wiatrakowca na lew\u0105 burt\u0119. Obracaj\u0105cy si\u0119 wci\u0105\u017c wirnik, po przewr\u00f3ceniu wiatrakowca uderzy\u0142 w ziemi\u0119, na skutek czego destrukcji uleg\u0142y jego \u0142opaty, maszt, a tak\u017ce usterzenie tylne. Po zdarzeniu pilot samodzielnie opu\u015bci\u0142 wrak wiatrakowca przez prawe drzwi, bez obra\u017ce\u0144, a nast\u0119pnie poinformowa\u0142 przez telefon o zdarzeniu Aeroklub Pomorski, s\u0142u\u017cby ratunkowe, oraz Pa\u0144stwow\u0105 Komisj\u0119 Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych. Przyby\u0142e na miejsce Pogotowie Ratunkowe zbada\u0142o pilota, a Stra\u017c Po\u017carna ugasi\u0142a po\u017car \u015bci\u00f3\u0142ki le\u015bnej, zainicjowany zerwan\u0105 lini\u0105 energetyczn\u0105. Bezpo\u015brednia przyczyna zdarzenia: oderwanie si\u0119 w locie jednej z trzech \u0142opat \u015bmig\u0142a pchaj\u0105cego Ka\u0161par Ka-2\/3-LT zastosowanego w wiatrakowcu. Pierwotne przyczyny zdarzenia: \u2013 niew\u0142a\u015bciwy materia\u0142, z kt\u00f3rego wykonano \u015bmig\u0142o &#8211; materia\u0142 wra\u017cliwy na kruche p\u0119kanie i efekt dzia\u0142ania karbu; \u2013&nbsp;nieodpowiedni projekt cz\u0119\u015bci mocuj\u0105cej \u0142opaty \u015bmig\u0142a &#8211; ostro wci\u0119ty gwint mocuj\u0105cy oraz podebranie pod \u015brub\u0119 kontruj\u0105c\u0105 po\u0142\u0105czenia \u0142opata-nakr\u0119tka.&nbsp; Komisja okre\u015bli\u0142a nast\u0119puj\u0105ce zalecenie dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa: 2021-1048-1 Badanie zaistnia\u0142ego zdarzenia wykaza\u0142o, \u017ce materia\u0142 i rozwi\u0105zania konstrukcyjne zastosowane w \u015bmigle Ka\u0161par Ka-2\/3-LT nie zapewni\u0142y jego odpowiedniej wytrzyma\u0142o\u015bci i by\u0142y przyczyn\u0105 wypadku. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym PKBWL zaleca aby:&nbsp;Producent \u015bmig\u0142a Ka\u0161par Ka-2\/3-LT rozwa\u017cy\u0142 zasadno\u015b\u0107 wprowadzenia zmiany materia\u0142u i rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych prowadz\u0105cych do zwi\u0119kszenia do niezb\u0119dnego poziomu wytrzyma\u0142o\u015bci \u0142opat \u015bmig\u0142a Ka\u0161par Ka-2\/3-LT. Raport ko\u0144cowy o nr 2021\/1048 z badania przedmiotowego wypadku znajduje si\u0119 w nast\u0119puj\u0105cym&nbsp;linku.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":6918,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-6913","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/6913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/api\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=6913"}],"version-history":[{"count":34,"href":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/6913\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11906,"href":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/6913\/revisions\/11906"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/api\/wp\/v2\/media\/6918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=6913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=6913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pkbwl-pre.beztrudu.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=6913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}